Tavuklar Hakkında

Tavuklar Hakkında Bilgiler ve Terimler

 

 

  

 

 

Tavuklar (Latincesi Gallus gallus domesticus), sülüngiller familyasından evcilleştirilebilen bir kuş türüdür. Bugünkü evcil tavukların atasının güneydoğu Asya’dan yabani kırmızı orman tavuğu( Gallus-Gallus)  olduğu düşünülmektedir. 

Başarılı tavuk yetiştiriciliği için kümes hayvanlarının sınıflandırılması hakkında bilgi sahibi olmak gerekir. Eski çağda tüm kümes hayvanları kuşları ormanda yaşarlardı. Hindistan ve doğu Asya’nın orta bölgesi tavukların ana vatanı olarak kabul edilir. Tarih öncesi çağın orman tavuğu, ilk olarak Güney Doğu Asya’nın Malay ve Java gibi bazı bölgelerinde evcilleştirildi ve yetiştirildi. Daha sonraları insanlar etleri için ormanda tavuk avladılar ve evlerinde eğlence kaynağı olarak tavuk dövüşü için yetiştirdiler. Modern tavuğun o dönemin kırmızı orman tavuğundan kaynaklandığı düşünülmektedir. Tavuklardaki Sınıf, cins, varyete ve tavuk türü hakkında aşağıda açıklamaya çalışalım.

 

Tavukların Bilimsel Sınıflandırılması

Âlem: Animalia (Hayvanlar)
Şube: Chordata (Kordalılar)
Sınıf: Aves (Kuşlar)
Takım: Galliformes (Tavuksular)
Familya: Phasianidae(Sülüngiller)
Cins: Gallus
Tür: Gallus gallus
Alt tür: G. gallus domesticus

Taksonomideki en önemli sınıflandırma basamağıdır; birbirine benzeyen ve ortak birçok karakterleri olan türlerden oluşur. Cins isimleri tek kelime olmak zorundadır. Her zaman büyük hafle başlar ve italik yazılır. –Gallus

Tür, ortak özellikler taşıyan, aynı veya yakın gen havuzunda bulunan, aralarında birleştikleri zaman kesin olarak yavru veren biyolojik gruplarına tür denir.

Türlerin sınıflandırılmasında uluslararası ikili adlandırma sistemi benimsenmiştir. Bu sisteme göre her yeni türe Latince bir cins bir de tür adı verilir. Bu adlardan ilki bağlı olunan cinsi belirtir; ikincisi yalnızca bu türe özgü bir addır. Cinsin ismi daima büyük, türün ismi ise daima küçük harflerle italik yazılır. Gallus gallusGallus varius vb

Alt tür, en az bir morfolojik karakter bakımından fark eden ve coğrafi olarak sınırlandırılmış yerel populasyonlardır.

Bir türün alt türleri arasında üreme engeli olmamakla birlikte deniz, dağ gibi coğrafi engeller sonucu döllenme gerçekleşmemektedir. Yani kendi içlerinde kapalı bir sistem oluştururlar. Sadece kendi içlerinde gen alışverişinde bulunan popülasyonlar zamanla türün diğer popülasyonlarından farklılaşırlar. Bu durum zamanla üreme engeli oluşturur ve ortaya yep yeni bir tür çıkar.

Örnek olarak gallus gallus domesticus bir alt tür olan evcil tavuğu ifade etmektedir.

Bir tür içinde bulunan hayvanlar, birçok ana özellik bakımından bir birine benzemekle beraber, bazı özellikler bakımından da birbirlerinden ayrılırlar. Bir tür içinde, ortak özelliklere sahip olan ve bu özelliklerini kalıtım yolu ile yavrularına geçiren hayvan gruplarına ırk denir. LeghornAmeraucuana – Ayem Cemani – Maran – Rhode Island Red(RIR) ayrı tavuk ırklarıdır.

Aynı ırk içinde bulunan farklı gruplara varyete adı verilir. Varyeteler arasındaki farklılıklar tüylerin rengi, ibik şekli, sakal ve başta hotoz bulunması gibi özelliklerdir.

Örnek olarak Ameraucana ırkının kabul edilmiş 8 varyetesi bulunmaktadır;

  • Black – siyah
  • Blue – mavi
  • Blue wheaten – mavi buğday
  • Brown red – kahverengi kırmızı
  • Buff
  • Silver – gümüş
  • Wheaten – buğday
  • White – beyaz

Soy, aile ve hatlar, bir ırk ya da varyete içinde üretilmiş özel gruplardır. Bu gruplar, değişik  özellikler için homozigot hale getirilmiş, ya da bazı mutasyonları içeren gruplar olabilir. Yine bu gruplar, ticari önem taşıyan bazı kantitatif özellikler için özel olarak geliştirilmiş olabilir. Belirli bir amaca yönelik soy hatları oluşturulmaktadır, soy hattı kabul edilebilmesi için en az 5 nesil ıslah çalışması yapılması gerekir. 

Ticari amaçla üretilen soy hatları Lohmann/Ross vb gibi genellikle şirket isimleri ile kişisel süs/bahçe için yetiştirilen hatlar ise genellikle kişi ismi ile belirtilmektedir. Lohmann Brown – Ross308 vb…

Yukarıda anlatılan bilgilere dayanarak, tavukları ; ırkların, soy, hat ve ailelerin sınıflandırılması şeklinde gruplandırabiliriz.

Tavuk ırk, soy ve hatları aşağıda değişik şekillerde sınıflandırılmış, örnek olarak önemli bazı tavuk ırklarının isimleri yanlarında bildirilmiştir.

 

  1. Tavuk ırklarının gelişim durumlarına göre sınıflandırılması.
  • Lokal ya da yerli tavuk ırkları : Denizli, Gerze, Hacıkadın, Sultan,
  • Geliştirilmiş ırklar ya da geçit ırkları : Kültür ırklarının oluşmasında rol almış çeşitli ırklar.
  • Kültür ırkı tavuklar : Leghorn, Plymouth Rock, New Hampshire.

 

  1. Tavuk Irklarının ilk çıktıkları bölgeye göre sınıflandırılması.
  • Asya tavuk ırkları : Brahma, Cochin, Logshan.
  • Akdeniz ırkları : Leghorn, Minorka, Endülüs.
  • İngiliz ırkları : Cornish, Orpington, Sussex.
  • Amerikan ırkları : New Hampshire, Rhode Island Red, Plymouth Rock.
  • Bantam ve Lokal ırklar.

 

  1. Tavuk ırklarının beden ağırlıklarına göre sınıflandırılması.
  • Hafif ırklar : Leghorn, Minorca.
  • Orta ağır ırklar : New Hampshire
  • Ağır ırklar : Brahma, Cornish, Opington.

 

  1. Tavuk ırklarının verim özelliklerine göre sınıflandırılması .
  • Yumurtacı ırklar : Ancona, Leghorn, Minorca.
  • Kombine verimli ırklar : Australorp, New Hampshire, Plymouth
  • Etçi ırklar : Brahma, Cochin, Cornish, Dorking, Langshan.
  • Lokal ırkları ve Bantamlar : Denizli, Chabos, Yokohama.

 

  1. Ticari üretim amaçlı soy ve hatların sınıflandırılması .
  • Beyaz yumurta üretenler.
  • Kahverengi yumurta üretenler.
  • Etçi gruplar.

 

X